نصب مادربرد باید با دقت و تمرکز کافی صورت گیرد. بُردِ مادر، مادربرد Motherboard و یا برد اصلی تخته مداری الکتریکی است که بخشهای گوناگون رایانه مانند واحد پردازنده مرکزی، حافظه دسترسی اتفاقی(RAM) و … بر روی آن سوار میشوند. همچنین قطعات بسیار کاربردی و مهم دیجیتالی نظیر بایوس (BIOS) در آن قرار گرفتهاند. این قطعه ارتباط بین سایر قطعات سخت افزاری از جمله RAM(حافظه موقتی)، CPU(پردازنده)، HDD(هارد دیسک)، GPU(کارت گرافیک) و… را مهیا میکند. این ارتباط از طریق مدارهایی که از نظر باریکی به موی سر انسان شبیه هستند برقرار میشود.
مادربرد مهمترین قطعه هر کامپیوتر محسوب میشود و کوچکترین آسیب به آن میتواند خسارت های جبران ناپذیر زیادی بر جای بگذارد. نصب کردن این قطعه نیازمند یکسری تجهیزاتی است که باید حتما به همراه داشته باشید. از جمله آنها کیس، یک پردازنده ی مرکزی (CPU) و یک مجموعهی کامل از پیچ گوشتی های مورد نیاز است. پیش از آنکه اقدام به نصب مادربرد نمایید باید ببینید که آیا CPU موردنظر با مادربورد سازگار است یا خیر. همچینن بررسی کنید که اندازۀ کیس مناسب مادربرد باشد.
پس از اطمینان از سازگاری قطعات، وارد فاز عملیاتی نصب میشویم. به یاد داشته باشید که مادربرد به دلیل داشتن مدارهای چاپی بسیار ظریف، نسبت به الکتریسیته ساکن و فشار فیزیکی بسیار حساس است. در ادامه، مراحل دقیق و حیاتی نصب این قطعه را دنبال کنید.
نصب مادربرد
۱. نصب پیچهای پایه (Standoffs) در کیس
کیسهای استاندارد دارای سوراخهای متعددی هستند که با اندازههای مختلف مادربرد ($ATX$, $Micro-ATX$, $ITX$) سازگاری دارند. شما باید پیچهای پایه (غالباً طلایی یا مشکی) را دقیقاً در جاهایی ببندید که با سوراخهای مادربرد شما همخوانی دارد. این پیچها نقش عایق را ایفا کرده و از تماس مستقیم پشت مادربرد با بدنه فلزی کیس و ایجاد اتصال کوتاه جلوگیری میکنند.
۲. جایگذاری پنل پشت (I/O Shield)
پیش از قرار دادن مادربرد، پنل فلزی درگاهها (I/O Shield) را از داخل کیس به سمت بیرون در جای خود فشار دهید تا کاملاً چفت شود. فراموش کردن این مرحله یکی از رایجترین اشتباهات در اسمبل کیس گیمینگ است که کاربر را مجبور میکند تمام مراحل را از اول تکرار کند.
در گام دوم از فرایند نسب مادربرد، نوبت به نصب پردازنده (CPU) روی Motherboard میباشد. این فرایند بسیار ساده بودهاما با اینحال نیازمند دقت زیادی است چراکه پردازنده یک شیء خیلی حساس است. سوکت CPU را در مادربورد به راحتی میتوانید تشخیص دهید. معمولا در کنارش یک گیرهی پلاستیکی قرار دارد. بازوی پلاستیکی را بلند کرده و گیرۀ سوکت را باز کنید؛ این تمام کاریست که شما باید برای نصب پردازنده انجام دهید.
حال باید سلامت سیپییو را بررسی کنید. پردازندهی خوب دارای پین هایی میباشد که در زیر آن قرار گرفته است. اما معمولا یک گوشۀ آن پین ندارد که با یک نشانهی مثلثی شکل نشان داده شده است. CPU را با سوکتش جفت کنید و آن را به درستی روی سوکت قرار دهید. حال گیرهی پلاستیکی را برای قفل کردن CPU پایین آورید. لازم به ذکر است که پیش از این که Motherboard را روی کیس نصب کنید حتما پردازنده را جا بزنید بعد مادربرد را روی کیس متصل نمایید.
۳. استقرار و پیچ کردن مادربرد
مادربرد را با احتیاط روی پیچهای پایه قرار دهید. دقت کنید که پورتهای پشت مادربرد دقیقاً در سوراخهای پنل خروجی قرار بگیرند. سپس با استفاده از پیچهای مخصوص (که معمولاً در جعبه کیس موجود است)، مادربرد را به بدنه محکم کنید. نکته مهم این است که پیچها را بیش از حد سفت نکنید؛ فشار زیاد میتواند باعث ترک خوردن برد و قطع شدن مسیرهای مسی داخلی شود.
۴. اتصالات منبع تغذیه و کابلهای حیاتی
حالا نوبت به برقرسانی میرسد. کابل اصلی ۲۴ پین مادربرد و کابل ۸ پین تغذیه پردازنده ($EPS$) را متصل کنید. همچنین کابلهای مربوط به دکمههای پنل جلوی کیس (Power, Reset) و پورتهای $USB$ و صدا را طبق نقشه راهنمای مادربرد در جای خود قرار دهید. کوچکترین اشتباه در اتصال کابلهای پنل جلو میتواند منجر به روشن نشدن سیستم یا حتی سوختن درگاههای $USB$ شود.
- نصب مادربرد به کیس (Case)
مرحله آخر نسب و یا اتصال مادربرد بر روی کیس است. کیس ها توسط شرکت ها و برندهای مختلفی تولید میشوند. این اقلام معمولا پیچ هایی دارند که با مادربورد جور هستند. پایۀ Motherboard در کیس، به درستی با پَنِل ورودی/خروجی تنظیم و منطبق شده است. یکبار دیگر بعد از اینکه به درستی Motherboard را تنظیم کردید آنرا نصب نمایید. لازم به ذکر است که کیس دارای یک کلید پاور میباشد که برق را به تمام اجزاء گوناگون کامپیوتر میرساند.
مادربوردهای قدیمی شبیه ATX، معمولا یک کانکتور (بست) ۲۰ پین ATX دارند. اما انواع جدید این قطعه از کابل های هادی و برق 12 ولت استفاده میکنند. این مدل ها از اتصالات مخصوصی ساخته شدهاند که به مادربورد اجازه میدهد که از منبع تغذیه به درستی استفاده کند. علاوه بر آن، شما به یک کلید برای منبع تغذیه نیاز دارید که کانکتور اختصاصی آن معمولا با PW-SW نشان داده شده و روی مادربورد قرار دارد.
در آخر پاور را به مادربورد متصل کرده و وقتی که از درست کار کردن آن مطمئن شدید، پیچ های روی مادربورد را محکم ببندید تا در جای خودش ثابت شود. دقت داشته باشید که پیش از اینکه Motherboard را روی کیس محکم نمایید از عملکرد صحیح آن مطمئن شوید.
منتاژ و نصب کردن تمامی قطعات بر روی کیس کار دشواری نیست و فقط باید دقت عمل و تمرکز داشته باشید. دقت کنید که کابل های پاور و داده (DATA) را در جاهای خودشان نصب کنید.
اگر مادربرد دچار آسیب شد چه باید کرد؟
فرآیند نصب مادربرد به قدری حساس است که حتی یک خراش کوچک توسط پیچگوشتی میتواند باعث قطع شدن دیتای رم یا مسیرهای تغذیه شود. اگر در حین اسمبل کیس گیمینگ متوجه شدید که سیستم تصویر نمیدهد، بوی سوختگی استشمام کردید یا چراغهای عیبیاب ($Debug$ $LED$) مادربرد روشن شده است، به هیچ عنوان سعی نکنید با تکرار عملیات روشن و خاموش کردن، مشکل را حل کنید.
اگر در زمینه سختافزار تجربهی کافی ندارید، توصیه میشود از تکنسین خدمات تعمیر کامپیوتر برای اسمبل اولیه کمک بگیرید؛ چرا که هزینه یک اسمبل حرفهای بسیار کمتر از ریسکِ از دست دادن مادربرد و پردازندهای است که میلیونها تومان بابت آن هزینه کردهاید.
بررسی پنل محافظ اصلی ورودی/خروجی نصب مادربرد
ابتدا برای نصب مادربرد باید پَنِل اصلی محافظ ورودی/خروجی موجود در جعبۀ این قطعه را بررسی کنید. درواقع باید ببینید که آیا سوکت های پورت ورودی/خروجی با Motherboard سازگار میباشند یا خیر. مادربوردهایی که طرفدار بیشتری در بازار دارند، معمولا مانند یک بازی کامپیوتری کامل یا پورت های صدای کامل ویژگی های جدیدی دارند. بنابر این احتمال اینکه پنل محافظ ورودی/خروجی داخل جعبهی مادربورد با سوکت های پورت ورودی/خروجی یکی نباشد، وجود دارد.
تنها این پنل موجود در جعبه است که میتواند مادربرد را در کیس ثابت نگه دارد. همچنین مطئمن شوید که هیچ فشاری به مادربرد و پنل محافظ ورودی/خروجی در جعبهی آن، وارد نمیشود. تنها در شرایطی فشار به آنها وارد میشود که یا در بیرون از جعبه باشند و یا به طور صحیح در جعبه قرار نگرفته باشند.
